Bulgaristan'a taşınmadan önce bilinmesi gerekenler (2026 kontrol listesi)

Bulgaristan’a yeni gelenlerin yaşadığı sorunların çoğu on bir konudan çıkar: 90/180 gün kuralı, adres kaydı, kimlik taşımak, euroya geçiş, trafik kuralları, taksi ve bar hesapları, sağlık güvencesi, kamu düzeni cezaları, gümrük limitleri, birkaç gündelik sürpriz ve eksik uygulamalar. Aşağıda en ağır sonuçtan en hafife doğru sıraladık; her birinde “ne yapmalısın” ve ayrıntılı rehbere bağlantı var. Bilgiler 27 Ekim 2026’da kontrol edildi.

Ne kadar kalabilirim, süreyi aşarsam ne olur?

Bulgaristan 1 Ocak 2025’ten beri Schengen’in tam üyesi. GOV.UK verilerine göre vizesiz girebilen AB dışı vatandaşlar tüm Schengen bölgesinde 180 günde 90 gün kalabilir; süreyi aşmak 3 yıla kadar giriş yasağı getirebilir. Yeni AB Giriş/Çıkış Sistemi (EES) sınırda parmak izini ve fotoğrafını alır. Türkiye’den geliyorsan genellikle Schengen vizesi gerekir; vizende yazan süre geçerlidir.

Ne yapmalısın: Tüm Schengen ülkelerindeki günlerini say ve 90. günden önce doğru statüye başvur. AB vatandaşıysan Varna’da AB vatandaşları için oturum, değilsen AB dışı vatandaşlar için oturum, adres ve vergi numarası ile vize ve Schengen kuralları yazılarını oku.

Adresimi kaydettirmem gerekiyor mu?

Evet. Otelde kalırsan kaydı otel yapar; özel bir evde ya da arkadaşında kalıyorsan adresin göç dairesine bildirilmelidir. Süreler kısa: İçişleri Bakanlığı’nın bilgi notu gelişten sonra 5 gün diyor; konaklamayı sağlayan kişi ise daireyi 3 gün içinde bilgilendirmeli (Yabancılar Kanunu, md. 28/3).

Ne yapmalısın: İlk birkaç gün içinde kaydını yaptır ve süreyi Varna’daki göç dairesinden teyit et. Kira sözleşmesini imzalamadan önce ev sahibine, mal sahibi beyanını imzalayıp imzalamayacağını sor.

Kimlik taşımak zorunda mıyım?

Evet, her zaman. GOV.UK’ye göre turistler için pasaportun fotoğraflı sayfasının basılı kopyası kabul ediliyor. Oturum kartını aldığında onu yanında taşı.

2026’da parayla ilgili ne değişti?

Bulgaristan 1 Ocak 2026’dan beri euro kullanıyor. Leva 31 Ocak 2026’ya kadar kabul edildi; ticari bankalarda ücretsiz değişim 30 Haziran 2026’da sona erdi (Sofia Globe), ama Bulgaristan Merkez Bankası (BNB) levayı hâlâ ücretsiz değiştiriyor. evroto.bg’ye göre fiyatlar, geçişten sonraki 12 ay boyunca hem euro hem leva olarak gösterilmek zorunda. Kanada’nın seyahat uyarısı (13 Ekim 2026), Sofya, Burgaz ve Varna’da ATM kopyalama (skimming) dolandırıcılığının yaygın olduğunu belirtiyor.

Ne yapmalısın: Banka şubelerinin içindeki ATM’leri kullan, şifreni elinle kapat ve döviz bürosunu kullanmadan önce kuru ve komisyonu karşılaştır. Ayrıntılar euro para rehberinde ve banka hesabı açma yazısında.

Araç kullananlar nelere dikkat etmeli?

GOV.UK verilerine göre otoyollar ve ana yollar plakana bağlı dijital bir vinyet ister, trafik polisi yerinde ceza keser ve kısa farlar gece gündüz açık olmalıdır. Kanada kandaki alkol sınırını %0,05 (0,5 promil) olarak veriyor. Burada yaşıyorsan yabancı ehliyetin sonsuza kadar geçerli olmaz.

Ne yapmalısın: Senin durumunda cezaları hangi resmî hizmetin sorguladığını (EGN/LNÇ ya da makbuz numarası) ceza ve vinyet sayfamızda gör; yabancı plakalı araçla Bulgaristan’da sürüş ve ehliyet değişimi yazılarını oku.

Taksi ve barlarda fazla ödemeden nasıl kaçınırım?

GOV.UK ve Kanada, fazla ücret alan taksilere ve özellikle Karadeniz tatil beldelerindeki bar ve kulüplere karşı uyarıyor; hesap tartışması tehditle bitebiliyor. Bilinen bir firmanın taksimetreli taksisine bin, tarifeyi kapıdaki etikette kontrol et ve sipariş vermeden önce fiyatı gör. Ayrıntılar: Varna’da taksiler ve Bulgaristan güvenli mi?.

Sağlık güvencem var mı?

GOV.UK’ye göre Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC/GHIC) yalnızca devlet sağlık hizmetini karşılar; özel klinikleri veya ülkene nakli kapsamaz. Acil durumda 112’yi ara. Burada yaşayanlar genellikle ulusal sağlık fonuna prim öder: yabancılar için sağlık sigortası ve Varna’da hastaneler ve acil servis yazılarına bak.

Hangi kamu düzeni kuralları yabancıları şaşırtıyor?

Polis gürültülü davranış veya sokağa idrar yapma nedeniyle ceza kesebilir ya da gözaltına alabilir; kamusal alanda yüzü örtmek yasaktır; askerî tesislerin fotoğrafını çekme; esrar dahil uyuşturucu cezaları çok ağırdır (GOV.UK).

Türkiye’den veya AB dışından neler getirebilirim?

Bulgaristan Gümrük Ajansı verilerine göre karayoluyla gelen 17 yaş üstü her yolcu 40 sigara (havayoluyla 200), ayrıca 1 litre %22’nin üzerinde sert içki veya 2 litre %22’ye kadar içki, 4 litre köpüksüz şarap ve 16 litre bira getirebilir. 10.000 € ve üzeri nakit beyan edilmeli; AB dışından et ve süt ürünleri getirmek yasak (GOV.UK).

Hangi gündelik şeyler yeni gelenleri şaşırtıyor?

• Baş sallama ters olabilir: başı aşağı yukarı sallamak “hayır”, sağa sola sallamak “evet” anlamına gelebilir; да (evet) veya не (hayır) de. Daha fazlası Bulgar gelenekleri ve görgü kuralları sayfasında.
• Kamusal alanlarda kapalı mekânda sigara Haziran 2012’den beri yasak.
• Sokak hayvanları: 2024 sayımında Varna’da yaklaşık 20.000 sokak hayvanı, bunların 1.812’si köpek olarak sayıldı (BTA). Her ısırığı ciddiye al; ülkede kuduz görülüyor.
• Plajlar: 2026’da Varna bölgesinde 27 plajın daimi cankurtaransız kalması bekleniyordu (Novinite, 22 Mayıs 2026); bayraklar ve akıntılar rehberini oku.
• Bahşiş: Restoranlarda yaklaşık %10 bırakmak, görgü kuralları sayfamız gibi seyahat rehberlerine göre olağan.
• Depremler olur ama GOV.UK’ye göre genellikle hafiftir.

Hangi uygulamaları yüklemeliyim?

Canlı trafik gösteren bir navigasyon uygulaması (Waze gibi), bir taksi uygulaması, bankanın uygulaması ve telefonundaki BG-ALERT uyarıları seni çok dertten kurtarır. Varna ve Bulgaristan için en iyi uygulamalar yazısına bak.

Yazdırılabilir kontrol listesi

1. Schengen günlerini say, 90. günü bil.
2. Adresini ilk birkaç gün içinde kaydettir.
3. Kimliğini (veya pasaport kopyanı) hep yanında taşı.
4. Eski levaları BNB’de değiştir; banka ATM’lerini kullan.
5. Vinyet al ve cezaların nerede sorgulandığını öğren (EGN/LNÇ ya da makbuz numarası).
6. Kalacaksan ehliyet değişimini planla.
7. Taksimetreli taksiye bin; barda fiyatı önceden sor.
8. Sağlık güvenceni ayarla; 112’yi kaydet.
9. Gümrük limitlerine uy, on bin euro ve üzeri nakdi beyan et.
10. Navigasyon, taksi ve banka uygulamalarını yükle.

Sonraki adım: Varna’daki ilk 30 günün. Her zaman resmî kaynaktan teyit et.